Jesteś tutaj: Start / Doradztwo zawodowe

Doradztwo zawodowe

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego w Szkole Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 41 im. Żołnierzy Armii Krajowej Grupy Bojowej „Krybar” w Warszawie

Podstawa prawna

  • Ustawa Prawo oświatowe z dnia 14 grudnia 2016 roku (art. 47 ust.1, pkt 4)
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 sierpnia 2018 roku w sprawie doradztwa zawodowego

Założenia ogólne
Celem doradztwa zawodowego realizowanego w szkole jest przygotowanie uczniów do refleksyjnego wyboru dalszej ścieżki kształcenia oraz zawodu. Tak ogólnie zarysowany cel będzie realizowany poprzez:

  • rozwijanie wiedzy ucznia na temat własnych zasobów i ograniczeń
  • rozwijanie umiejętności analizowania własnych zasobów i ograniczeń w kontekście planów i aspiracji zawodowych
  • rozwijanie wiedzy o rynku pracy
  • rozwijanie wiedzy zawodoznawczej
  • kształtowanie umiejętności krytycznej analizy procesów zachodzących na rynku pracy
  • rozwijanie umiejętności wyszukiwania informacji, zasobów i sojuszników sprzyjających planowaniu i realizacji celów edukacyjnych i zawodowych
  • kształtowanie umiejętności planowania ścieżek edukacyjnych i zawodowych, także w kontekście edukacji całożyciowej
  • przygotowanie do roli możliwych ról na rynku pracy – pracownika, pracodawcy, współpracownika
  • rozwijanie kompetencji miękkich, szczególnie tych związanych z pracą zespołową, planowaniem, ustalaniem priorytetów i zarządzaniem zadaniami w czasie
  • rozwijanie umiejętności uczenia się
  • kształtowanie postawy szacunku wobec pracy własnej i cudzej
  • redukowanie społecznych i kulturowych stereotypów dotyczących aktywności zawodowej.

Klasa 0

Rozporządzenie
§ 2. 1. Publiczne przedszkola, oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych i inne formy wychowania przedszkolnego, publiczne szkoły, z wyjątkiem artystycznych, oraz publiczne placówki, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy, realizują doradztwo zawodowe przez prowadzenie zaplanowanych i systematycznych działań mających na celu wspieranie uczniów i słuchaczy w procesie podejmowania świadomych decyzji edukacyjnych i zawodowych.
2. Działania w zakresie doradztwa zawodowego w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego obejmują preorientację zawodową, która ma na celu wstępne zapoznanie dzieci z wybranymi zawodami oraz pobudzanie i rozwijanie ich zainteresowań i uzdolnień.

Cele ogólne:

  1. Rozwijanie wiedzy o zawodach i ich znaczeniu w najbliższym otoczeniu dziecka.
  2. Kształtowanie postawy szacunku dla pracy własnej i innych.
  3. Pobudzanie i rozwijanie zainteresowań i uzdolnień.
  4. Rozwijanie umiejętności pracy w zespole i organizacji własnej aktywności.

TREŚCI PROGRAMOWE Z ZAKRESU DORADZTWA ZAWODOWEGO DLA PRZEDSZKOLI,ODDZIAŁÓW PRZEDSZKOLNYCH W SZKOŁACH PODSTAWOWYCH I INNYCH FORM WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO

Załącznik nr 1 do Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 sierpnia 2018 roku:

1. Poznanie siebie
Dziecko:
1.1 określa, co lubi robić;
1.2 podaje przykłady różnych zainteresowań;
1.3 określa, co robi dobrze;
1.4 podejmuje działania i opisuje, co z nich wyniknęło dla niego i dla innych.

2. Świat zawodów i rynek pracy
Dziecko:
2.1 odgrywa różne role zawodowe w zabawie;
2.2 podaje nazwy zawodów wykonywanych przez osoby w jego najbliższym otoczeniu i nazwy tych zawodów, które wzbudziły jego zainteresowanie, oraz identyfikuje i opisuje czynności zawodowe wykonywane przez te osoby;
2.3 wskazuje zawody zaangażowane w powstawanie produktów codziennego użytku oraz w zdarzenia, w których dziecko uczestniczy, takie jak wyjście na zakupy, przedstawienia, pocztę;
2.4 podejmuje próby posługiwania się przyborami i narzędziami zgodnie z ich przeznaczeniem oraz w sposób twórczy i niekonwencjonalny;
2.5 opowiada o sobie w grupie rówieśniczej.

3. Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie
Dziecko:
3.1 nazywa etapy edukacji (bez konieczności zachowania kolejności chronologicznej);
3.2 nazywa czynności, których lubi się uczyć.

4. Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych
Dziecko:
4.1 opowiada, kim chciałoby zostać;
4.2 na miarę swoich możliwości planuje własne działania lub działania grupy rówieśniczej przez wskazanie pojedynczych czynności i zadań niezbędnych do realizacji celu;
4.3 podejmuje próby decydowania w ważnych dla niego sprawach, indywidualnie i w ramach działań grupy rówieśniczej. Zajęcia w zakresie preorientacji zawodowej w klasach O są spójne z treściami realizowanego na tym etapie edukacyjnym programu:
Joanna Białobrzeska "Mam 6 lat i poznaje świat"

Aktywność społeczna:

  • To ja
  • Nasze rodziny
  • Nasza miejscowość, nasz region

Aktywność językowa:

  • Opowiadamy

Aktywność poznawcza:

  • Nasze zabawy i zainteresowania

W zakresie celów edukacyjnych cele preorientacji zawodowego są zbieżne z wybranymi celami realizowanymi w ramach powyżej wskazanego programu:

Cele dotyczące wspomagania aktywności społecznej:

  • kształtowanie u dzieci odporności emocjonalnej koniecznej do racjonalnego radzenia sobie w nowych i trudnych sytuacjach, w tym także do łagodnego znoszenia stresów i porażek
  • rozwijanie umiejętności społecznych dzieci, które są niezbędne w poprawnych relacjach z dziećmi i dorosłymi
  • stwarzanie warunków sprzyjających wspólnej i zgodnej zabawie oraz nauce dzieci o zróżnicowanych możliwościach fizycznych i intelektualnych
  • nabywanie przez dziecko wiedzy o sobie
  • nabywanie umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach (odporność na porażki i stres)
  • rozszerzanie informacji o swojej rodzinie
  • nabywanie coraz większej samodzielności
  • dążenie do rozumienia własnej indywidualności
  • uświadamianie motywów własnego działania
  • aktywne uczestniczenie w życiu grupy
  • przestrzeganie zasad zgodnego życia w grupie
  • dostrzeganie odrębności innych
  • posiadanie podstawowej wiedzy o miejscu zamieszkania
  • nabywanie świadomości własnej roli, jako dziecka, w środowisku społeczno-kulturowym
  • określanie własnych upodobań (co lubię robić, co mi się podoba)
  • swobodne podejmowanie działań zmierzających do określenia własnej tożsamości.

Cele dotyczące aktywności językowej

  • wspomaganie dzieci w rozwijaniu uzdolnień oraz kształtowanie czynności intelektualnych, potrzebnych im w codziennych sytuacjach i w dalszej edukacji
  • zapewnienie dzieciom lepszych szans edukacyjnych poprzez wspieranie ich ciekawości, aktywności i samodzielności, a także kształtowanie tych wiadomości i umiejętności, które są ważne w edukacji szkolnej

Cele dotyczące wspomagania aktywności poznawczej:

  • wspomaganie dzieci w rozwijaniu uzdolnień oraz kształtowanie czynności intelektualnych potrzebnych im w codziennych sytuacjach i w dalszej edukacji
  • budowanie dziecięcej wiedzy o świecie społecznym, przyrodniczym i technicznym oraz rozwijanie umiejętności prezentowania swoich przemyśleń w sposób zrozumiały dla innych
  • zapewnienie dzieciom lepszych szans edukacyjnych poprzez wspieranie ich ciekawości, aktywności i samodzielności, a także kształtowanie tych wiadomości i umiejętności, które są ważne w edukacji szkolnej
  • inicjowanie działalności zabawowej według własnych pomysłów i na miarę własnych możliwości
  • prezentowanie własnych zainteresowań, poznawanie cudzych

Cele dotyczące aktywności artystycznej

  • określanie własnych zainteresowań z określonej dziedziny sztuki
  • rozwijanie talentów artystycznych.

Cele dotyczące aktywności ruchowej i zdrowotnej

  • przestrzeganie zasad przyjętych w zabawach ruchowych
  • świadome regulowanie zmęczenia odpoczynkiem
  • poznawanie podstawowych zasad dbałości o zdrowie, przestrzeganie ich
  • rozumienie znaczenia dbałości o bezpieczne, sprzyjające zdrowiu otoczenie
  • poznawanie ogólnych zasad bezpieczeństwa, przestrzeganie ich
  • umiejętne określanie własnego samopoczucia

Ponadto w ramach preorientacji zawodowej:

  • zrealizowane zostaną zajęcia na podstawie publikacji: M. Bujakowski, I. Chmiel, J. Hytkowska-Fąfara, K. Łabędzka-Stanecka, K. Sarad-Deć, D. Sowiar, Przykładowy program preorientacji zawodowej dla przedszkola z proponowanymi scenariuszami, ORE, Warszawa 2017.
    (https://doradztwo.ore.edu.pl/programy-i-wsdz/) oraz na podstawie podręcznika z ćwiczeniami dla klasy drugiej „Czytam i piszę” LOKOMOTYWA
  • Urządzamy kąciki zainteresowań
  • Pokaz naszych zainteresowań
  • Wiem, kto pracuje w przedszkolu, szkole
  • Jak jest w szkole?
  • Gdy będę większy, to…
  • według uznania i potrzeb nauczyciela w ramach preorientacji zawodowej zrealizowane będą wycieczki do miejsc pracy oraz spotkania z przedstawicielami zawodów. Wydarzenia te będą spójne z celami i treściami realizowanymi w odniesieniu do podstawy programowej.

Literatura Bujakowski M., Chmiel I., Hytkowska-Fąfara J., Łabędzka-Stanecka K., Sarad-Deć K., Sowiar D., Przykładowy program preorientacji zawodowej dla przedszkola z proponowanymi scenariuszami, ORE, Warszawa 2017
Forma B., Przepióra A., Poznajemy zawody. Części 1,2,3, Wydawnictwo Bliżej Przedszkola, Kraków 2016
Grzeszkiewicz B. (red.), Preorientacja zawodowa dzieci w wieku przedszkolnym, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2004.
Maćkowiak A., Zgadnij kto to, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2011
Strzemińska-Więckowiak D., Kim zostanę? Wierszyki o zawodach, SBM, Warszawa 2014.
Filmy ( http://www.abc.tvp.pl/19256593/kulisy-czyli-blekitek-poznajemy-zawody )

Klasy I-III

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 sierpnia 2018 w sprawie doradztwa zawodowego
§2, pkt 3 Działania w zakresie doradztwa zawodowego w klasach I–VI szkół podstawowych obejmują orientację zawodową, która ma na celu zapoznanie uczniów z wybranymi zawodami, kształtowanie pozytywnych postaw wobec pracy i edukacji oraz pobudzanie, rozpoznawanie i rozwijanie ich zainteresowań i uzdolnień
§3 Doradztwo zawodowe jest realizowane pkt 2 w klasach I–VI szkół podstawowych na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy; pkt 5 w szkołach i placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy, na zajęciach związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu prowadzonych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 5 ustawy; pkt 6 w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, z wyjątkiem szkół policealnych i szkół dla dorosłych, na zajęciach z nauczycielem wychowawcą opiekującym się oddziałem; pkt 7 w przedszkolach, szkołach podstawowych i ponadpodstawowych w ramach wizyt zawodoznawczych, które mają na celu poznanie przez dzieci, uczniów i słuchaczy środowiska pracy w wybranych zawodach, organizowanych u pracodawców, w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe lub w placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustaw

Cele ogólne:
Rozwijanie wiedzy o zawodach i ich znaczeniu w najbliższym otoczeniu dziecka
Redukowanie społecznych i kulturowych stereotypów dotyczących aktywności zawodowej
Kształtowanie postawy szacunku dla pracy własnej i innych
Pobudzanie i rozwijanie zainteresowań i uzdolnień
Rozwijanie kompetencji miękkich związanych z pracą w zespole i organizacją własnej aktywności
Treści programowe z zakresu doradztwa zawodowego dla klas I–III szkół podstawowych

1. Poznanie siebie
Uczeń:
1.1 opisuje swoje zainteresowania i określa, w jaki sposób może je rozwijać;
1.2 prezentuje swoje zainteresowania wobec innych osób;
1.3 podaje przykłady różnorodnych zainteresowań ludzi;
1.4 podaje przykłady swoich mocnych stron w różnych obszarach;
1.5 podejmuje działania w sytuacjach zadaniowych i opisuje, co z nich wyniknęło dla niego i dla innych.

2. Świat zawodów i rynek pracy
Uczeń:
2.1 odgrywa różne role zawodowe w zabawie;
2.2 podaje nazwy zawodów wykonywanych przez osoby w bliższym i dalszym otoczeniu oraz opisuje podstawową specyfikę pracy w wybranych zawodach;
2.3 opisuje, czym jest praca, i omawia jej znaczenie w życiu człowieka na wybranych przykładach;
2.4 omawia znaczenie zaangażowania różnych zawodów w kształt otoczenia, w którym funkcjonuje;
2.5 opisuje rolę zdolności i zainteresowań w wykonywaniu danego zawodu;
2.6 posługuje się przyborami i narzędziami zgodnie z ich przeznaczeniem oraz w sposób twórczy i niekonwencjonalny.

3. Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie
Uczeń:
3.1 uzasadnia potrzebę uczenia się i zdobywania nowych umiejętności;
3.2 wskazuje treści, których lubi się uczyć;
3.3 wymienia różne źródła wiedzy i podejmuje próby korzystania z nich.

4. Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych
Uczeń:
4.1 opowiada, kim chciałby zostać i co chciałby robić;
4.2 planuje swoje działania lub działania grupy, wskazując na podstawowe czynności i zadania niezbędne do realizacji celu;
4.3 próbuje samodzielnie podejmować decyzje w sprawach związanych bezpośrednio z jego osobą.

Zajęcia w zakresie orientacji zawodowej w klasach I-III wkomponowane są w proces realizacji podstawy programowej edukacji wczesnoszkolnej. Zajęcia realizowane są na podstawie programów:
Joanna Białobrzeska wydawnictwo Didasko „Ja,Ty,My”
Maria Lorek, Monika Zatorska wydawnictwo MEN „Nasza szkoła”

Ponadto w ramach orientacji zawodowej:

  • zrealizowany zostanie projekt „Fascynujący świat zawodów” na podstawie książek: B. Forma, A. Przepióra, Poznajemy zawody.
  • zrealizowane zostaną zajęcia na podstawie publikacji:
    B. Czapla, B. Matyszewska , E. Ptasznik, M. Skoryna, Przykładowy program orientacji zawodowej dla klas I-III szkoły podstawowej z proponowanymi scenariuszami, ORE, Warszawa 2017 ( https://doradztwo.ore.edu.pl/programy-i-wsdz/ ) oraz podręcznika z ćwiczeniami dla klasy drugiej „Czytam i piszę” LOKOMOTYWA
    Brawo ja! – prezentacja własnych talentów
    Zawód moich rodziców - wywiad
    Halo! Usterka! Szukam pomocy
    Reporterskim okiem – wywiad z pracownikami szkoły
    Od ucznia do pracownika
    Po co się uczę?
  • zrealizowane zostaną wycieczki zawodoznawcze oraz spotkania z przedstawicielami zawodów. Wydarzenia te mają być spójne z celami i treściami realizowanymi w odniesieniu do podstawy programowej.

Literatura
Bartosz B., Poradnik metodyczny dla nauczycieli, pedagogów i doradców zawodowych;
http://static.scholaris.pl/mainfile/105/017/rozpoznawanie_predyspozycji_66991.pdf
Czapla B., Matyszewska B., Ptasznik E., Skoryna M., Przykładowy program orientacji zawodowej dla klas I-III szkoły podstawowej z proponowanymi scenariuszami, ORE, Warszawa 2017
Dołęga-Herzog H., Rosalska M., Wykorzystanie metod kreatywnych w przygotowaniu uczniów do wyboru zawodu, KOWEZiU, Warszawa 2014;
http://euroguidance.pl/ksiazki/
Maćkowiak A., Kim zostanę, gdy dorosnę? Piosenki o zawodach, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2016
Maćkowiak A., Zgadnij kto to, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2011
Strzemińska-Więckowiak D., Kim zostanę? Wierszyki o zawodach, SBM, Warszawa 2014.

Klasy IV-VI

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 sierpnia 2018 w sprawie doradztwa zawodowego
§2, pkt 3 Działania w zakresie doradztwa zawodowego w klasach I–VI szkół podstawowych obejmują orientację zawodową, która ma na celu zapoznanie uczniów z wybranymi zawodami, kształtowanie pozytywnych postaw wobec pracy i edukacji oraz pobudzanie, rozpoznawanie i rozwijanie ich zainteresowań i uzdolnień
§3 Doradztwo zawodowe jest realizowane pkt 2 w klasach I–VI szkół podstawowych na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy; pkt 5 w szkołach i placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy, na zajęciach związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu prowadzonych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 47 ust. 1pkt 5 ustawy ; pkt 6 w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, z wyjątkiem szkół policealnych i szkół dla dorosłych, na zajęciach z nauczycielem wychowawcą opiekującym się oddziałem ; pkt 7 w przedszkolach, szkołach podstawowych i ponadpodstawowych w ramach wizyt zawodoznawczych, które mają na celu poznanie przez dzieci, uczniów i słuchaczy środowiska pracy w wybranych zawodach, organizowanych u pracodawców, w szkołachprowadzących kształcenie zawodowe lub w placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustaw

Cele ogólne:

  • Rozwijanie wiedzy ucznia na temat własnych zasobów i ograniczeń, predyspozycji i uzdolnień
  • Rozwijanie umiejętności analizowania własnych zasobów i ograniczeń w kontekście planów i aspiracji zawodowych
  • Rozwijanie wiedzy o rynku pracy
  • Rozwijanie wiedzy zawodoznawczej
  • Rozwijanie kompetencji miękkich, szczególnie tych związanych z pracą zespołową, planowaniem, ustalaniem priorytetów i zarządzaniem zadaniami w czasie
  • Rozwijanie kompetencji transferowalnych
  • Rozwijanie umiejętności uczenia się
  • Kształtowanie postawy szacunku wobec pracy własnej i cudzej
  • Redukowanie społecznych i kulturowych stereotypów dotyczących aktywności zawodowej

Treści programowe z zakresu doradztwa zawodowego dla klas IV-VI szkól podstawowych
l. POZNAWANIE WŁASNYCH ZASOBÓW
Uczeń:
l. l określa własne zainteresowania i uzdolnienia oraz kompetencje;
1.2 wskazuje swoje mocne strony oraz możliwości ich wykorzystania w różnych dziedzinach życia;
1.3 podejmuje działania w sytuacjach zadaniowych i ocenia swoje działania, formułując wnioski na przyszłość;
1.4 prezentuje swoje zainteresowania i uzdolnienia wobec innych osób z zamiarem zaciekawienia odbiorców.

2. ŚWIAT ZAWODÓW I RYNEK PRACY
Uczeń:
2.1 wymienia różne grupy zawodów i podaje przykłady zawodów charakterystycznych dla poszczególnych grup, opisuje różne ścieżki ich uzyskiwania oraz podstawową specyfikę pracy w zawodach;
2.2 opisuje, czym jest praca i jakie ma znaczenie w życiu człowieka;
2.3 podaje czynniki wpływające na wybory zawodowe;
2.4 posługuje się przyborami i narzędziami zgodnie z ich przeznaczeniem oraz w sposób twórczy i niekonwencjonalny;
2.5 wyjaśnia rolę pieniądza we współczesnym świecie i jego związek z pracą.

3. RYNEK EDUKACYJNY I UCZENIE SIĘ PRZEZ CAŁE ŻYCIE
Uczeń:
3.1 wskazuje różne sposoby zdobywania wiedzy, korzystając ze znanych mu przykładów, oraz omawia swój indywidualny

4. PLANOWANIE WŁASNEGO ROZWOJU I PODEJMOWANIE DECYZJI EDUKACYJNO-ZAWODOWYCH
Uczeń:
4. l opowiada o swoich planach edukacyjna-zawodowych;
4.2 planuje swoje działania lub działania grupy, wskazując szczegółowe czynności i zadania niezbędne do realizacji celu; 4.3 próbuje samodzielnie podejmować decyzje w sprawach związanych bezpośrednio lub pośrednio z jego osobą.

W roku szkolnym 2018/2019 zadania w zakresie orientacji zawodowej realizowane będą poprzez:
1. zajęcia w ramach lekcji z wychowawcą na podstawie publikacji:
J. Brzezińska-Lauk, E. Kruk-Krymula, K. Nikorowska, Przykładowy program orientacji zawodowej dla klas IV-VI – szkoły podstawowej z proponowanymi scenariuszami, ORE, Warszawa 2017.
(https://doradztwo.ore.edu.pl/programy-i-wsdz/

  • Zdrowy styl życia jako przygotowanie do pełnienia ról zawodowych
  • Wybieram ten zawód, bo…
  • Kiedy zaczynamy się uczyć i kiedy kończymy?
  • Jak się uczyć szybciej i efektywniej – mój indywidualny styl uczenia się
  • Umiejętności – od przeszłości do przyszłości • Przedmioty, które lubię – jako drogowskazy zawodowe

Literatura:
Bartosz B., Poradnik metodyczny dla nauczycieli, pedagogów i doradców zawodowych;
http://static.scholaris.pl/mainfile/105/017/rozpoznawanie_predyspozycji_66991.pdf
Brzezińska-Lauk J., Kruk-Krymula E., Nikorowska K., Przykładowy program orientacji zawodowej dla klas IV-VI – szkoły podstawowej z proponowanymi scenariuszami, ORE, Warszawa 2017
https://doradztwo.ore.edu.pl/programy-i-wsdz/
Wybieram zawód – pakiet edukacyjny dla klas 4-6 szkoły podstawowej
http://www.scholaris.pl/zasob/103923
Dołęga-Herzog H., Rosalska M., Wykorzystanie metod kreatywnych w przygotowaniu uczniów do wyboru zawodu, KOWEZiU, Warszawa 2014;
http://euroguidance.pl/ksiazki/
Greiner I., Kania I., Kudanowska E., Paszkowska-Rogacz A., Tarkowska M., Materiały metodyczno-dydaktyczne do planowania kariery zawodowej uczniów, KOWEZiU, Warszawa 2006

Klasy VII-VIII

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 sierpnia 2018 w sprawie doradztwa zawodowego
§2, pkt 4 Działania w zakresie doradztwa zawodowego w klasach VII i VIII szkół podstawowych oraz w szkołach ponadpodstawowych mają na celu wspieranie uczniów w procesie przygotowania ich do świadomego i samodzielnego wyboru kolejnego etapu kształcenia i zawodu, z uwzględnieniem ich zainteresowań, uzdolnień i predyspozycji zawodowych oraz informacji na temat systemu edukacji i rynku pracy.
§3 Doradztwo zawodowe jest realizowane pkt 3 w klasach VII i VIII szkół podstawowych oraz w szkołach ponadpodstawowych na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, a w przypadku szkół prowadzących kształcenie zawodowe również na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia w zawodzie, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy; pkt 4 w klasach VII i VIII szkół podstawowych, w branżowych szkołach I stopnia, liceach ogólnokształcących i technikach, z wyjątkiem szkół dla dorosłych, na zajęciach z zakresu doradztwa zawodowego, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy; pkt 5 w szkołach i placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy, na zajęciach związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu prowadzonych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 5 ustawy; pkt 6 w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, z wyjątkiem szkół policealnych i szkół dla dorosłych, na zajęciach z nauczycielem wychowawcą opiekującym się oddziałem; pkt 7 w przedszkolach, szkołach podstawowych i ponadpodstawowych w ramach wizyt zawodoznawczych, które mają na celu poznanie przez dzieci, uczniów i słuchaczy środowiska pracy w wybranych zawodach, organizowanych u pracodawców, w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe lub w placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy.

Cele ogólne:

  • Rozwijanie wiedzy ucznia na temat własnych zasobów, ograniczeń, predyspozycji, zainteresowań zawodowych i uzdolnień
  • Rozwijanie umiejętności analizowania własnych zasobów i ograniczeń w kontekście planów i aspiracji zawodowych
  • Rozwijanie wiedzy o rynku pracy
  • Rozwijanie wiedzy zawodoznawczej i wiedzy o rynku usług edukacyjnych
  • Kształtowanie umiejętności krytycznej analizy procesów zachodzących na rynku pracy
  • Rozwijanie umiejętności wyszukiwania informacji, zasobów i sojuszników sprzyjających planowaniu i realizacji celów edukacyjnych i zawodowych
  • Kształtowanie umiejętności planowania ścieżek edukacyjnych i zawodowych, także w kontekście edukacji całożyciowej
  • Rozwijanie kompetencji związanych z procederami rekrutacyjnymi w obszarze edukacji i rynku pracy
  • Przygotowanie do roli możliwych ról na rynku pracy – pracownika, pracodawcy, współpracownika
  • Rozwijanie kompetencji miękkich, szczególnie tych związanych z pracą zespołową, planowaniem, ustalaniem priorytetów i zarządzaniem zadaniami w czasie, autoprezentacją
  • Rozwijanie kompetencji transferowalnych
  • Rozwijanie umiejętności uczenia się
  • Kształtowanie postawy szacunku wobec pracy własnej i cudzej
  • Redukowanie społecznych i kulturowych stereotypów dotyczących aktywności zawodowej

Treści programowe z zakresu doradztwa zawodowego dla klas VII i VIII szkół podstawowych

Załącznik nr 3 do Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 sierpnia w sprawie doradztwa zawodowego

l. POZNAWANIE WŁASNYCH ZASOBÓW
Uczeń:
l. l określa wpływ stanu zdrowia na wykonywanie zadań zawodowych;
1.2 rozpoznaje własne zasoby (zainteresowania, zdolności, uzdolnienia, kompetencje, predyspozycje zawodowe);
1.3 dokonuje syntezy przydatnych w planowaniu ścieżki edukacyjno-zawodowej informacji o sobie wynikających z autoanalizy, oceniania innych osób oraz innych źródeł;
1.4 rozpoznaje własne ograniczenia jako wyzwania w odniesieniu do planów edukacyjnozawodowych;
1.5 rozpoznaje swoje możliwości i ograniczenia w zakresie wykonywania zadań zawodowych i uwzględnia je w planowaniu ścieżki edukacyjno-zawodowej;
1.6 określa aspiracje i potrzeby w zakresie własnego rozwoju i możliwe sposoby ich realizacji;
l .7 określa własną hierarchię wartości i potrzeb.

2. ŚWIAT ZAWODÓW I RYNEK PRACY
Uczeń:
2.1 wyszukuje i analizuje informacje na temat zawodów oraz charakteryzuje wybrane zawody, uwzględniając kwalifikacje wyodrębnione w zawodach oraz możliwości ich uzyskiwania;
2.2 porównuje własne zasoby i preferencje z wymaganiami rynku pracy i oczekiwaniami pracodawców;
2.3 wyjaśnia zjawiska i trendy zachodzące na współczesnym rynku pracy, z uwzględnieniem regionalnego i lokalnego rynku pracy;
2.4 uzasadnia znaczenie pracy w życiu człowieka;
2.5 analizuje znaczenie i możliwości doświadczania pracy;
2.6 wskazuje wartości związane z pracą i etyką zawodową;
2.7 dokonuje autoprezentacji.

3. RYNEK EDUKACYJNY I UCZENIE SIĘ PRZEZ CAŁE ŻYCIE
Uczeń:
3.1 analizuje oferty szkół ponadpodstawowych i szkół wyższych pod względem możliwości dalszego kształcenia, korzystając z dostępnych źródeł informacji;
3.2 analizuje kryteria rekrutacyjne do wybranych szkół w kontekście rozpoznania własnych zasobów;
3.3 charakteryzuje strukturę systemu edukacji formalnej oraz możliwości edukacji pozaformalnej i nieformalnej;
3.4 określa znaczenie uczenia się przez całe życie.

4. PLANOWANIE WŁASNEGO ROZWOJU I PODEJMOWANIE DECYZJI EDUKACYJNO-ZAWODOWYCH
Uczeń:
4.1 dokonuje wyboru dalszej ścieżki edukacyjno-zawodowej samodzielnie lub przy wsparciu doradczym;
4.2 określa cele i plany edukacyjno-zawodowe, uwzględniając własne zasoby;
4.3 identyfikuje osoby i instytucje wspomagające planowanie ścieżki edukacyjnozawodowej i wyjaśnia, w jakich sytuacjach korzystać z ich pomocy;
4.4 planuje ścieżkę edukacyjno-zawodową, uwzględniając konsekwencje podjętych wyborów

Formy realizacji treści:
I. Obowiązkowe zajęcia z doradcą zawodowym

Tematyka zajęć w klasie 7

  1. Jaki jestem? Oto jest pytanie?
  2. Jaki jestem w stosunku do siebie, innych i powierzonych zadań
  3. Moje predyspozycje i uzdolnienia
  4. Typy temperamentu, który ja reprezentuję
  5. Rozpoznaję swoje aspiracje
  6. Marzenia do spełnienia – zawód, który do mnie pasuje
  7. Dobry plan drogą do sukcesu
  8. Dobra praca, kiepska praca – co warto brać pod uwagę wybierając zawód?
  9. Co warto brać pod uwagę wybierając kolejne etapy kształcenia?
  10. Jak analizować oferty szkół ponadpodstawowych?

Tematyka zajęć w klasie 8

  1. Jaki jestem? Oto jest pytanie?
  2. Zainteresowania – inspiracja do działania i sposób na relaks.
  3. Rola zainteresowań na przestrzeni życia.
  4. Poznajemy zawody – spotkania z przedstawicielami zawodów.
  5. Piramida kariery.
  6. Mapa karier – jaki zawód do mnie pasuje.
  7. Moje role na rynku pracy – pracownik, pracodawca, współpracownik
  8. Jak rozmawiać z pracodawcą? Moje aspiracje i potrzeby a oczekiwania rynku pracy
  9. Jak zostać fachowcem , czyli o roli kwalifikacji i kompetencji w profilu zawodowym
  10. Mam szansę na sukces! O umiejętnościach sprzyjających realizacji planów i aspiracji (plan rozwoju osobistego)
  1. II Spotkanie informacyjno-doradcze dla rodziców „Jak pomóc dziecku wybrać szkołę i zawód”(I semestr)
  2. III. Projekt dla uczniów klas VIII „POZNAJEMY PRZEDSTAWICIELI ZAWODÓW” – tematyczne spotkania z przedstawicielami wybranych zawodów – 3 w roku szkolnym
  3. IV. „Młodzieżowa Akademia Biznesu i Przedsiębiorczości” - projekt realizowany przez Foundation for Strategic Competence Development Polska przy współpracy z NBP – (I semestr roku szkolnego)
  4. V. Zajęcia z nauczycielem wychowawcą. Klasa VII – Jakie wartości są dla mnie ważne?; Klasa VIII Rozpoznaję swoje aspiracje. ( https://doradztwo.ore.edu.pl/programy-i-wsdz/ ) Jakim jestem uczniem? Oraz Praca zawodowa naszych rodziców Klasa VIIIa
  5. VI Projekt „Edukacji Zawodowej” organizowany przez Narodowe Centrum Kultury (II semestr)
  6. VII. Dni Zawodoznastwa na Drewnianej – klasy VII, VIII i III GIM. (II semestr roku szkolnego)
  7. VIII. Udział w TARGACH EDUKACYJNYCH w Pałacu Kultury i Nauki kl. VIII (II semestr roku szkolnego)
  8. IX. Seminarium dla klas III GIM „Procedura rekrutacyjna do szkół ponadgimnazjalnych z elementami oferty edukacyjnej realizowane przez Poradnię Psychologiczno - Pedagogiczną (II semestr roku szkolnego)
  9. X. Indywidualne doradztwo zawodowo-edukacyjne

Literatura dla ucznia:
Cottrell S., Podręcznik umiejętności studiowania, Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2007
Covey S., 7 nawyków skutecznego nastolatka, Rebis, Poznań 2011
Górczyński M., Obidniak D., Pfeiffer A., Suliga M., Informator o zawodach szkolnictwa zawodowego, KOWEZiU, Warszawa 2017
Zawadka M., Chcę być kimś. Cz. 1,2,3, Wydawnictwo Mind&dream 2016
Literatura dla wychowawcy, nauczyciela, doradcy Bartosz B., Poradnik metodyczny dla nauczycieli, pedagogów i doradców zawodowych;
http://static.scholaris.pl/mainfile/105/017/rozpoznawanie_predyspozycji_66991.pdf
Chirkowska-Smolak T., Hauziński A., Łaciak M., Drogi kariery. Jak wspomagać rozwój zawodowy dzieci i młodzieży, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2011
Dołęga-Herzog H., Rosalska M., Wykorzystanie metod kreatywnych w przygotowaniu uczniów do wyboru zawodu, KOWEZiU, Warszawa 2014;
http://euroguidance.pl/ksiazki/
Dziurkowska A. i in., Przykładowy program doradztwa zawodowego dla klas VII-VIII szkoły podstawowej z proponowanymi scenariuszami, ORE, Warszawa 2017
(https://doradztwo.ore.edu.pl/programy-i-wsdz/)
Gardner H., Inteligencje wielorakie, MT Biznes, Warszawa 2009
Gladwell M., Poza schematem. Sekrety ludzi sukcesu, Wydawnictwo ZNAK, Kraków 2008
Greiner I., Kania I., Kudanowska E., Paszkowska-Rogacz A., Tarkowska M., Materiały metodyczno-dydaktyczne do planowania kariery zawodowej uczniów, KOWEZiU, Warszawa 2006
Górczyński M., Obidniak D., Pfeiffer A., Suliga M., Informator o zawodach szkolnictwa zawodowego, KOWEZiU, Warszawa 2017
Gut R., Piegowska M., Wójcik B., Zarządzanie sobą. Ksiażka o działaniu, myśleniu i odczuwaniu, Difin, Warszawa 2008
Rosalska M., Warsztat diagnostyczny doradcy zawodowego, KOWEZiU, Warszawa 2012
Paszkowska-Rogacz A., Tarkowska M., Metody pracy z grupą w poradnictwie zawodowym, KOWEZiU, Warszawa 2004
Santorski J., Konel M., Le Guern B., Prymusom dziękujemy. Nowe spojrzenie na życie i karierę, Jacek Santorski & Co Agencja Wydawnicza, Warszawa 2007

III GIMNAZJUM

Cele ogólne:

  • Rozwijanie wiedzy ucznia na temat własnych zasobów, ograniczeń, predyspozycji, zainteresowań zawodowych i uzdolnień
  • Rozwijanie umiejętności analizowania własnych zasobów i ograniczeń w kontekście planów i aspiracji zawodowych
  • Rozwijanie wiedzy o rynku pracy
  • Rozwijanie wiedzy zawodoznawczej i wiedzy o rynku usług edukacyjnych
  • Kształtowanie umiejętności krytycznej analizy procesów zachodzących na rynku pracy
  • Rozwijanie umiejętności wyszukiwania informacji, zasobów i sojuszników sprzyjających planowaniu i realizacji celów edukacyjnych i zawodowych
  • Kształtowanie umiejętności planowania ścieżek edukacyjnych i zawodowych, także w kontekście edukacji całożyciowej
  • Rozwijanie kompetencji związanych z procederami rekrutacyjnymi w obszarze edukacji i rynku pracy
  • Rozwijanie kompetencji miękkich, szczególnie tych związanych z pracą zespołową, planowaniem, ustalaniem priorytetów i zarządzaniem zadaniami w czasie, autoprezentacją
  • Kształtowanie postawy szacunku wobec pracy własnej i cudzej
  • Redukowanie społecznych i kulturowych stereotypów dotyczących aktywności zawodowej

Powyższe cele realizowane będą poprzez:

  1. Organizację „Młodzieżowej Akademii Biznesu i Przedsiębiorczości” projekt przygotowany przez Foundation for Strategic Competence Development Polska przy współpracy NBP
  2. Spotkanie informacyjno-doradcze dla rodziców „Jak pomóc dziecku wybrać szkołę i zawód” (I semestr)
  3. Warsztaty organizowane przez Giełdę Papierów Wartościowych kl. III GIM. (II semestr roku szkolnego)
  4. ”POZNAJEMY PRZEDSTAWICIELI ZAWODÓW” tematyczne spotkania z przedstawicielami wybranych zawodów – 3 w roku szkolnym
  5. Projekt „Edukacji Zawodowej” organizowany przez Narodowe Centrum Kultury (II semestr)
  6. Zajęcia z nauczycielem wychowawcą. 1. Jakie wartości są dla mnie ważne?; 2. Rozpoznaję swoje aspiracje.(https://doradztwo.ore.edu.pl/programy-i-wsdz/)
  7. Dni Zawodoznastwa na Drewnianej
  8. Udział w TARGACH EDUKACYJNYCH
  9. Seminarium dla klas III GIM „Procedura rekrutacyjna do szkół ponadgimnazjalnych”